กลเม็ดสอนลูกกินผัก

                             


แม่จ๋า...หนูไม่อยากกินผัก


เด็กส่วนใหญ่มักจะไม่ค่อยชอบทานผัก เวลารับประทานอาหารถ้าเห็นผักต้องรีบเขี่ยทิ้งทันที ไม่ว่าคุณพ่อคุณแม่จะพยายามอธิบายเกี่ยวกับประโยชน์ของการรับประทานผัก  หรือหลอกล่อต่างๆนาๆ ลูกรักก็ยังไม่ยอมรับประทานผักง่ายๆ  คุณพ่อคุณแม่ทั้งหลายลองนำวิธีการฝึกให้ลูกรักรับประทานผักไปใช้ดูนะคะ

        

            1. ยกตัวอย่างการ์ตูน/บุคคลต่างๆ โดยเลือกเรื่องที่เด็กๆรู้จัก เช่น การ์ตูนเรื่องป๊อปอาย  พอป๊อปอายกินผักเมื่อไรจะมีพลัง แข็งแรง สามารถปกป้องตนเองจากอันตรายต่างๆได้ หรือบุคคลอื่นๆที่ลูกรักรู้จัก เช่น  รับประทานผักแล้วจะแข็งแรงเหมือนนักกีฬา ,ผิวสวยเหมือนนางสาวไทย ,จะได้มีแรงเตะฟุตบอล   ฯลฯ  

            

     2.ให้ลูกรักคลุกคลีอยู่กับผักเสมอๆ โดยเฉพาะในช่วงกำลังซน กำลังเริ่มคลาน ชอบหยิบจับของไปเรื่อย ซึ่งคุณพ่อคุณแม่ลองเปลี่ยนของเล่นที่ลูกรักชอบหยิบ/ถือเล่น เป็นผักแทนเพราะบางครั้งเมื่อลูกรักเล่นของเล่นก็อาจจะเอาใส่ปาก ได้กัด ได้เคี้ยว จะทำให้ลูกรักได้รับรู้เกี่ยวกับรสชาติ  ได้คุ้นเคยและชอบ เพราะรู้ว่าผักสามารถรับประทานได้ไม่น่ากลัว

           3. เปลี่ยนเมนูหรือรายการอาหารบ่อยๆ เพื่อไม่ให้เกิดความซ้ำซาก จำเจ  และหั่นผักให้มีขนาดเล็กรับประทานได้ง่าย  ตกแต่งอาหารให้มีสีสันดึงดูดใจ เช่น ผัดฟักทองใส่ไข่อาจจะหั่นแครอทเป็นลูกเต๋าเล็กๆใส่ด้วยเพื่อเพิ่มสีสันและดึงดูดใจมากขึ้น  (แครอทและผักที่มีกลิ่นหรือรสชาติขม  อาจจะต้มให้สุกก่อนแล้วค่อยนำไปทำอาหารให้ลูกรักเพื่อให้นิ่ม  ไม่มีรสขมไม่มีกลิ่นเหม็นเขียว ซึ่งง่ายต่อรับประทานของลูกรัก)  พูดเล่นกับลูกรักก่อนไปรับประทานอาหาร เช่น เดี๋ยวเราไปทานคอลาเจนแตงกวา คอลาเจนผักบุ้ง  (ใช้คำว่า “คอลาเจน”แทนคำว่าผัก...นั่นเอง)

         4.เป็นตัวอย่างที่ดีให้กับลูกรัก โดยคุณพ่อคุณแม่ต้องรับประทานผักเป็นตัวอย่างให้กับลูกรัก ชักชวนให้ลูกเกิดความอยากรับประทานผักตามซึ่งอาจจะต้องทำบ่อยๆและเมนูอาหารควรจะต้องมีผักทุกวัน

            ในแต่ละวันคุณพ่อคุณแม่อาจจะใช้แค่1 วิธีที่จะให้ลูกรักรับประทานผัก แต่บางครั้งอาจจะต้องใช้ทุกวิถีทางและต้องใช้เวลา ความอดทน ค่อยเป็นค่อยไปในการฝึกฝนลูกรัก

            ที่สำคัญคุณพ่อคุณแม่ต้องเป็นตัวอย่างที่ดีให้กับลูกรัก  คิดว่าคงจะไม่ยากเกินความสามารถของคุณพ่อคุณแม่ทุกท่านนะคะ

เด็กเล็ก...ยิ่งรักยิ่งเรียนรู้

สมอง กับการเรียนรู้

ฉบับนี้ครูเอมีข้อมูลความรู้ที่เป็นประโยชน์เกี่ยวกับการเลี้ยงดูลูกน้อยช่วงอายุ 0-3 ขวบ มาฝากคุณพ่อคุณแม่นะคะ   

การเลี้ยงดูลูกน้อยช่วงอายุ 0-3 ขวบ นับว่าเป็นช่วงสำคัญยิ่ง คุณพ่อคุณแม่ต้องเอาใจใส่เป็นพิเศษ เพราะเป็นช่วงที่ลูกน้อยมีการพัฒนาสมองให้เกิดการเรียนรู้ต่อสิ่งต่างๆ รอบตัว

เด็กบางคนที่ถูกทอดทิ้งตั้งแต่เกิด ไม่ได้รับการเลี้ยงดูด้วยความรัก ความอ่อนโยนจากพ่อแม่ ทำให้ใยประสาทของเซลล์สมองเกิดน้อย ส่งผลให้เด็กนั้นมีการเรียนรู้ในสิ่งต่างๆ ได้ช้า ทำอะไรไม่ค่อยเป็น เฉื่อยชา ขาดเหตุผล

            แต่ในทางตรงกันข้าม เด็กที่ได้รับการดูแลเอาใจใส่ด้วยความรักความอบอุ่นจากพ่อแม่ ลูกน้อยจะได้รับการกระตุ้นทางตา หู ลิ้น จมูก และกายอยู่เป็นประจำตลอดเวลา ซึ่งลูกจะได้รับการได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่นได้รส และที่สำคัญได้รับการสัมผัสแห่งรักจากพ่อแม่ ซึ่งจะทำให้ใยประสาทของเซลล์สมองงอกงาม เกิดการเรียนรู้ในสิ่งต่างๆได้ง่ายฉลาดที่จะจดจำ เป็นเด็กที่มีชีวิตชีวา รู้เหตุรู้ผล อันจะส่งผลให้ลูกน้อยเกิดการพัฒนา สามารถเรียนรู้ คิดเป็นทำเป็น เป็นบุคคลที่มีคุณภาพในอนาคต และไม่เป็นปัญหาของสังคม (อ้างอิงจากหนังสือ YOCHIEN EDVA OSOSUGIRU, การบริหารสมองของ ดร.พัชรีวัลย์ เกตุแก่นจันทร์)

 การบริหารสมองจะทำให้สมองทั้ง 2 ซีกทำงานไปพร้อมๆกันและเพิ่มความแข็งแรงในการทำงานให้ประสานกันอีกด้วย     การดื่มน้ำสะอาดบริสุทธิ์ก่อน  และหลังการบริหารสมองจะช่วยให้การทำงานของสมองดีขึ้น เช่นเดียวกับการหายใจที่ถูกต้อง คือ การหายใจเข้า ลึกๆ ช้าๆ และหายใจออกช้าๆ ให้ช้ากว่าการหายใจเข้าเพื่อให้สมอง ได้รับออกซิเจนอย่างเต็มที่รวมทั้งการบริโภคอาหารที่ถูกสุขลักษณะจะทำให้สมองมีพลังงานทำงานได้เต็มศักยภาพ     

 การบริหารสมอง(Brain Gym) ทำได้ด้วยท่าง่ายๆ 4 ท่า คือ                                                                                                       1. การเคลื่อนไหวสลับข้าง ทำให้การทำงานของสมองสองซีกถ่ายโยงข้อมูลกันได้ เช่น การวิ่งเหยาะอยู่กับที่ช้าๆ กำมือซ้าย-ขวา ไขว้กันระดับหน้าอก กางแขนทั้งสองออกห่างกันเป็นวงกลม แล้วเอามือกลับมาไขว้กันเหมือนเดิม                                                                                                                                                        2. การยืดส่วนต่างๆ ของร่างกาย ทำให้ผ่อนคลายความตึงเครียดของสมองส่วนหน้าและส่วนหลัง มีสมาธิในการเรียนรู้และทำงาน

3. การเคลื่อนไหวเพื่อกระตุ้น ทำให้เกิดการกระตุ้นความรู้สึกทางอารมณ์ เกิดแรงจูงใจ เพื่อช่วยให้เรียนรู้ได้ดีขึ้น เช่น การใช้นิ้วชี้นวดขมับเบาๆ ทั้งสองข้างวนเป็นวงกลม ใช้มือทั้งสองเคาะที่ตำแหน่งกระดูกหน้าอกโดยสลับมือกันเคาะเบาๆ                                                                                                                                

4. ท่าบริหารร่างกายง่ายๆ เช่น การกำมือสองข้าง ยกขึ้นไขว้กับระดับตา ตามองมือที่อยู่ด้านนอก เปลี่ยนมือทำเช่นเดียวกัน

การบริหารสมองอย่างถูกต้อง ถูกวิธีจะให้ผลดีกับทุกๆ คนในครอบครัว และที่สำคัญสมองกับการเรียนรู้ของลูกรักจะพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพได้นั้น คุณพ่อคุณแม่ต้องเป็นตัวจักรที่สำคัญในการใส่ใจ และส่งเสริมลูกน้อยตั้งแต่เยาว์วัยนะคะ

ที่มา: ข้อมูลจาก วารสาร Kid's guide

รักลูก ปลุกพลังคิด สร้างพลังชีวิต

5 กิจกรรมกระตุ้นลูก ปลุกพลังคิด  

การคิด เป็นพลังสร้างสรรค์เรื่องดีทั้งต่อตัวเด็กและผู้อื่น แต่ก่อนที่ลูกๆจะเข้าใจเรื่องนี้ มีทักษะความคิดดีๆ เกิดขึ้นได้นั้น ต้องอาศัยแบบอย่างการสะสมประสบการณ์จากคุณพ่อคุณแม่ ลองมาดูวิธีการจากกิจกรรมต่อไปนี้ เพื่อเป็นแนวทาง นำไปปรับใช้ชวนลูกๆ คิดกันค่ะ

1. ชวนคุย   ทุกๆ เรื่องที่ลูกพูดคุยเป็นประจำกับคุณนั่นแหละค่ะ แม้ว่าเรื่องที่ลูกคิดสิ่งที่พ่อแม่ได้ยินได้ฟัง ดูเหนือธรรมชาติ ต่างจากความจริง แต่หากคิดตามฟังเสียงลูกจะเข้าใจว่า ลูกมีความคิดอย่างไร สนใจสิ่งใด และโลกจินตนาการของลูกที่แฝงไปด้วยความคิดสร้างสรรค์สามารถนำมาต่อยอดชวนลูกคิดได้

How to  สังเกตว่าลูกใส่ใจกับอะไร สิ่งใด เพื่อคอยช่วยสนับสนุนหรือให้ลูกได้เรียนรู้ สัมผัสจากของจริง เช่น ลูกชอบการปั้น การสร้างหุ่นยนต์ ก็อาจพาลูกไปดูการแข่งขันหุ่นยนต์

2. ชวนอ่านหนังสือ            วิธีที่ง่ายที่สุด คือ การหยิบนิทาน หนังสือสักเล่มที่ลูกชอบ อ่านให้ลูกฟังแล้วตั้งคำถามให้ลูกสนใจ ได้คิด ในขณะที่พ่อแม่เป็นฝ่ายสนับสนุนโลกจินตนาการ ตอบในสิ่งที่ลูกถาม สร้างความคิดในมุมบวกให้ได้มากที่สุดจะช่วยกระตุ้นให้ลูกได้คิด รู้จักแสดงความคิดเห็น

How to  หมั่นตั้งคำถาม เปิดโอกาสดีๆ ให้ลูกแสดงความคิดของตัวเองขณะเดียวกัน คุณพ่อคุณแม่สอดแทรกความคิดเห็น อธิบายในสิ่งที่ถูกต้องเหมาะสม ลูกก็จะได้เรียนรู้ รู้จักรับฟังเหตุผลผู้อื่นด้วย

3. ชวนสนุกกับงานบ้าน    ชวนลูกเก็บกวาด เช็ดถู ทำความสะอาดบ้านห้องนอน ของเล่น กิจกรรมง่ายๆ ในบ้านที่แสนง่าย และมีประโยชน์ เมื่อลูกทำได้แล้ว จากนั้นค่อยๆ เพิ่มเป้าหมายมากขึ้น แต่ก็ต้องคำนึงถึงความสามารถและวัยของลูกเป็นที่ตั้ง

How to  พยายามให้ลูกคิดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ทำสิ่งสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้สำเร็จ เมื่อลูกทำได้ก็ควรชื่นชมและชมเชย ให้ลูกรู้สึกภูมิใจกับสิ่งที่ทำได้

4. ตั้งโจทย์ ทดสอบไอคิว/อีคิว         ลองตั้งโจทย์ง่ายๆ ตรวจดูความคิดกับลูกด้วยสถานการณ์บางเรื่อง เช่น     

ถูกรังแก ถูกเพื่อนแย่งของเล่น เพื่อที่คุณจะได้รู้ว่า

 ลูกจัดการกับปัญหาอย่างไรค่ะ

How to    ควรให้ลูกรู้ด้วยว่า อุปสรรค ปัญหา ความผิดหวังเป็นเรื่องที่เราทุกคนพบเจอได้ แต่สิ่งสำคัญคือการยอมรับกับความจริง สิ่งที่เกิดขึ้น และพร้อมที่จะจัดการแก้ไขให้ถูกต้องเหมาะสมได้อย่างไร

5. ชวนดูข่าว สารคดีดีๆ     นำมาเป็นประเด็นพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็น หรือสิ่งที่ลูกคิด เช่น ข่าวการลักขโมย การทำร้าย… เป็นต้น จากนั้นคุณพ่อคุณแม่ก็อาจสอดแทรกทัศนคติที่ดีหรือวิธีคิดที่เป็นบวก เมื่อฝึกบ่อยๆ วิธีคิดเหล่านี้จะส่งถึงตัวลูก

How to     สอนให้ลูกรู้และเข้าใจว่า ในประเด็นเรื่องเดียวกันความคิดของแต่ละคนอาจรู้สึกและคิดได้หลากหลายมุมมอง แต่ที่สำคัญที่สุดคือ การคิดต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานความถูกต้อง ความเป็นเหตุเป็นผลค่ะ

                                         (ขอขอบคุณข้อมูลจาก   Mother & Care ฉบับเดือนพฤษภาคม 2552 Tags: แม่และเด็ก )

วันเด็ก-เรื่องเด็กๆ

สารพันปัญหาเด็ก..ตอน..จู๋ของหนูนะ

    พ.ญ. วินัดดา ปิยะศิลป์ ได้บันทึกไว้ใน www.clinicdek.com ว่า ช่วงวัย 3 – 5 ปี จะเป็นช่วงที่เด็กสนใจในเรื่องเพศมาก และแสดงออกแบบเปิดเผย คอยซักถามว่า หนูเกิดออกมาอย่างไร ทำไมของหนูถึงไม่เหมือนของพี่ ทำไมหนูต้องนั่งฉี่ ทีพี่ชายยืนฉี่ ทำไมเขาถึงทำได้ ? ดังนี้เป็นต้น

            หลายครั้งที่เด็ก ๆ สำรวจตัวเองแล้วพบว่า การเล่นที่อวัยวะเพศ ทำให้เกิดความรู้สึกแปลก ๆ ที่มีความสุขไปอีกอย่างหนึ่ง ทำให้เด็กกลับไปเล่นซ้ำ ทำบ่อย ๆ เลยติด พวกเขาก็ไม่เข้าใจว่า ทำไมพ่อแม่จึงดุ ว่า แถมตีด้วย ทั้ง ๆที่ จู๋นั้น ก็เป็นของส่วนตัวของพวกเขาแท้ ๆ

       ส่วนสาเหตุที่เด็กชอบเล่นอวัยวะเพศ มีดังนี้

     1.  เป็นช่วงวัยปกติตามพัฒนาการในช่วง 3 – 5 ปี
2. มีผู้ใหญ่เน้นให้ความสำคัญที่บริเวณนี้เป็นพิเศษ เช่น เวลาอาบน้ำ หรือทำความสะอาด หรือพอเด็กเล่น ผู้ใหญ่คอยเตือน คอยดุ ก็เท่ากับให้ความสำคัญเช่นกัน
3. เห็นแบบอย่างที่เร้าความรู้สึก
4. ถูกล่วงเกินทางเพศ
5. ถูกปล่อยให้อยู่คนเดียวนานเกินไป

      สำหรับวิธีการช่วยเหลือ ถ้าพบว่า ลูกหลานของเราเข้าข่ายมีพฤติกรรมชอบเล่นอวัยวะเพศ ให้ปฏิบัติดังนี้ค่ะ

1. เฝ้าสังเกตผู้ใหญ่รอบตัวว่าใครที่ละเมิดสิทธิ หรือล่วงเกิน หรือเน้นให้ความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องเพศ และกันเด็กให้ออกห่าง จากผู้ใหญ่คนนั้น
2. ระมัดระวังมิให้เด็กรับรู้กิจกรรมทางเพศก่อนวัยอันควร ในทุกรูปแบบ เช่น ทีวี วีดีโอ สภาพเหตุการณ์แวดล้อม

3. หยุดการทัก ตำหนิ หรือว่าเด็ก เมื่อเห็นเด็กเล่นอวัยวะเพศ แต่ชักชวน เบี่ยงเบนความสนใจ อย่าทิ้งไว้ให้อยู่คนเดียวนาน ๆ

4. ให้ออกกำลังกายเพิ่มขึ้น ชวนเล่นให้สนุกจนลืมการเล่นตัวเอง ถึงเวลานอนก็หลับเร็วและหลับได้นาน

ทำไม..ลูกถึงพูดช้า

           ครูเอคิดว่าอาจมีคุณพ่อคุณแม่จำนวนมากที่มีความวิตกกังวลใจ ว่าทำไมลูกจึงไม่ยอมพูดนะ  

             แล้วลูกจะผิดปกติหรือไม่  แล้วจะทำอย่างไรดี ? 

     การที่ลูกพูดช้านั้น ครูเอขอแนะนำว่าก่อนอื่น คุณพ่อคุณแม่ต้องหาสาเหตุที่ลูกไม่ยอมพูดก่อน เช่น  ระบบการได้ยินของลูกปกติหรือไม่     หรือเป็นความบกพร่องเกี่ยวกับพัฒนาการด้านภาษาและการพูดของลูกรัก คือพัฒนาการด้านภาษาและการพูดไม่เป็นไปตามอายุ 

    

    ลูกรักไม่ค่อยเข้าใจคำพูดของผู้อื่น ทำให้ตอบสนองคำพูดของผู้อื่นไม่ถูก เริ่มพูดคำที่มีความหมายได้ล่าช้ากว่าเด็กอื่นๆ ซึ่งอยู่ในวัยเดียวกัน สื่อสารกับผู้อื่นด้วยคำพูดไม่ได้ หรือถ้าพูดได้ก็ไม่สามารถเล่าเรื่องต่อเนื่องกัน เด็กที่พูดล่าช้าจะรู้จักคำศัพท์ในวงจำกัดและเรียบเรียงถ้อยความได้ไม่ดี

       

      ทีมวิชาการ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว.) ได้ให้คำแนะนำไว้ว่า คุณพ่อคุณแม่อาจจะเปรียบเทียบพัฒนาการทางภาษาและการพูดของลูกรักกับเด็กปกติซึ่งอยู่ในวัยเดียวกัน โดยใช้เกณฑ์ดังนี้(คลินิกเด็ก.คอม)  

       1.อายุเมื่อเริ่มพูด เด็กปกติเริ่มพูดเป็นคำที่มีความหมายได้เมื่ออายุระหว่าง 8 เดือน ถึง 18 เดือน เด็กที่เริ่มพูดช้ากว่าช่วงนี้อาจจะมีพัฒนาการทางภาษาและการพูดช้า เด็กที่พูดล่าช้าซึ่งถือว่าผิดปกติคือเด็กที่อายุ 2 ปีแล้วยังพูดเป็นคำที่มีความหมายไม่ได้

       2.จำนวนคำศัพท์ที่เด็กรู้จัก เด็กปกติเข้าใจและพูดคำศัพท์ได้ไม่ถึง 10 คำเมื่ออายุ 1 ปี และเมื่ออายุ 2 ปีเด็กรู้จักคำศัพท์มากกว่า 100 คำ และเมื่ออายุ 4 ปีจะรู้คำศัพท์มากกว่า 1,000 คำ ดังนั้นจำนวนคำศัพท์ที่เด็กเข้าใจและพูดได้จึงเป็นข้อบ่งชี้อย่างหนึ่งว่าเด็กพูดล่าช้าหรือไม่

     3.ประเภทของคำศัพท์ที่เด็กรู้จัก เด็กปกติเข้าใจและรู้คำศัพท์ได้หลายประเภท ได้แก่ คำนามบอกชื่อคน สัตว์ สิ่งของ อวัยวะของร่างกาย ชื่อพืชผักผลไม้และอาหาร ชื่อสี คำที่บอกความรู้สึกสัมผัส สถานที่ เวลา ขนาด จำนวน ทิศทาง ระยะทาง กิริยาอาการ คำวิเศษณ์ คำบุพบท และคำสันธาน 

      เด็กปกติทั่วไปเรียนรู้คำนามได้ก่อนคำประเภทอื่น 
 คำนามที่เด็กเรียนรู้ในช่วงขวบปีแรกของชีวิต มีอัตราสูงกว่าคำประเภทอื่นๆ เป็นอัตราส่วนที่สูงขึ้น 

     ดังนั้นถ้าเด็กคนใดเข้าใจและพูดคำศัพท์ได้เฉพาะบางประเภท เช่น รู้จักแต่คำนามที่เกี่ยวกับสัตว์มากมายหลายชนิด ส่วนคำประเภทอื่นไม่รู้จัก แสดงว่าเด็กมีการพัฒนาคำศัพท์อยู่ในวงจำกัด 
     บ่งชี้ว่าเด็กมีพัฒนาการทางภาษาที่ล่าช้า ในการพิจารณาว่าเด็กคนใดพูดล่าช้าอย่างผิดปกติต้องพิจารณาถึงเกณฑ์ทั้ง 3 ประการนี้ร่วมกันด้วย 

 
     ส่วนสาเหตุที่ทำให้เด็กพูดล่าช้านั้นอาจมาจากประสาทหูพิการมาแต่กำเนิด สมองพิการมาแต่กำเนิด ปัญญาอ่อน มีปัญหาทางอารมณ์และจิตใจ ขาดการกระตุ้นทางภาษาและการพูดที่เหมาะสม หรือเด็กที่บกพร่องทางการได้ยินหรือสูญเสียก่อนมีภาษาพูด    

       แนวทางการแก้ไข สิ่งแรกที่ควรทำต้องพาเด็กไปพบแพทย์และนักแก้ไขการพูด เพื่อการตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุของการพูดล่าช้า การทราบสาเหตุทำให้สามารถให้ความช่วยเหลือและแก้ไขได้อย่างเหมาะสม 
      ในกรณีที่เด็กพูดล่าช้าจากประสาทหูพิการ บางรายอาจใช้เครื่องช่วยฟัง ส่วนเด็กที่พูดช้าทางสาเหตุอื่นควรได้รับการช่วยเหลือแต่เนิ่นๆ ด้วยการกระตุ้นพัฒนาการด้านต่างๆ จากนักจิตวิทยาพัฒนาทางภาษาและการพูดจากนักแก้ไขการพูด 
      ในกรณีที่ต้องได้รับการรักษาด้วยยาบางชนิด เช่น เด็กสมองพิการ เด็กปัญญาอ่อน เด็กออทิสติก ก็ควรได้รับคำแนะนำให้พบแพทย์เฉพาะทาง และควรจะแนะนำพ่อแม่และผู้ปกครองให้ช่วยเหลือเด็กเมื่ออยู่บ้านด้วย

       การแก้ไขด้านการพูดนั้นเน้นเรื่องการส่งเสริมพัฒนาการทางภาษาและการพูด โดยเริ่มทำการช่วยเหลือโดยเร็ว ใช้หลักการเรียนรู้ และพัฒนาการทางการพูดของเด็กปกติเป็นแนวทาง พ่อแม่และผู้ใกล้ชิดกับเด็กต้องแสดงให้เด็กเห็นความสำคัญของการพูด เร้าให้เด็กสนใจคำพูด 
      ใช้กิจกรรมที่ส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับการพูด ได้แก่การกระตุ้นด้วยเครื่องเล่นที่มีเสียง การพูดคุยกับเด็กเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ในชีวิตประจำวัน ให้เรียกชื่อสิ่งของที่คุ้นเคย ชื่ออวัยวะของร่างกาย ร้องเพลงกล่อมเด็ก ทำท่าประกอบเพลง เล่านิทานจากภาพ สอนร้องเพลงหรือท่องกลอนโคลงสำหรับเด็ก เล่นเกมที่ใช้คำพูด เช่น ยี่สิบคำถาม

       เด็กที่พูดล่าช้าต้องได้รับการกระตุ้นอย่างต่อเนื่องและกระทำอย่างสม่ำเสมอ ควรเลือกกิจกรรมหลายอย่างในชีวิตประจำวัน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้ภาษาโดยไม่รู้ตัว ถ้าผู้เลี้ยงดูเด็กเลือกโอกาสให้เหมาะสมกับโอกาสและสถานการณ์ก็ใช้เป็นกิจกรรมในการสอนภาษาและการพูดได้เป็นอย่างดี นักแก้ไขการพูดจะช่วยให้คำแนะเกี่ยวกับกิจกรรมและวิธีปฏิบัติต่อในการกระตุ้นการพูด แต่บุคคลในครอบครัวจะต้องพยายามทำตามคำแนะนำอย่างสม่ำเสมอด้วยจึงจะได้ผลดี 

หนูจ๋า...ฟัง(แม่)ก่อน

ธรรมชาติของเด็กเล็กๆที่เริ่มพูด เขาก็จะพยายามออกเสียงอ้อแอ้และชอบให้คนใกล้ชิดพูดคุยด้วย เล่นด้วย และพอพูดได้คล่องแคล่วพูดได้มากขึ้นก็จะกลายเป็นว่าหนูพูดมากจัง(ในความรู้สึกของคนใกล้ชิด) แต่ครูเอขอบอกว่าคุณพ่อคุณแม่หรือผู้ดูแลอย่าเพิ่งแสดงความรำคาญหรือเบื่อหน่ายให้เด็กๆหรือลูกรักเห็นนะคะ

ถึงแม้ว่าเด็กๆหรือลูกรักจะพูดในเรื่องที่ไร้สาระก็ตาม เรามีหน้าที่ที่จะต้อง ตั้งใจฟังและฟังอย่างเอาใจใส่ แสดงท่าทีตั้งใจฟังในสิ่งที่ลูกพูดอย่างตั้งใจให้ลูกเห็น และคอยตอบคำถามร้อยแปดพันเก้าให้ดี 

เพราะการที่เราแสดงอาการตั้งใจฟังในสิ่งที่ลูกพูดจะเป็นการสร้างความมั่นใจในตัวเองให้กับลูกรัก ทำให้ลูกรักเกิดความภาคภูมิใจในตัวเอง รู้สึกว่าเขาเป็นคนสำคัญและได้รับการดูแลเอาใจใส่ของพ่อแม่และคนรอบข้างอยู่เสมอ เป็นการสร้างความรักความอบอุ่น เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่างพ่อแม่ลูกและสมาชิกในครอบครัว

นอกจากนี้ยังเป็นการสอนให้ลูกรักรับรู้และเรียนรู้เกี่ยวกับมารยาทในการพูดและการฟังทางอ้อมอีกด้วย ตัวอย่างเช่น ในช่วงเช้าที่เนอสเซอรี่บ้านแม่พระอุปถัมภ์ ครูเอจะจัดกิจกรรมการเล่านิทาน/เรื่องราวต่างๆให้เด็กๆฟังทุกวันในขณะที่ครูเอกำลังเล่านิทานอยู่นั้น ถ้ามีเสียงเด็กคุยกันครูเอก็จะหยุดเล่าทันทีแล้วนั่งนิ่งๆ จากนั้นเสียงคุยของเด็กๆก็จะเบาลง เบาลงเรื่อยๆจนเงียบไม่มีเสียงเด็กคุยกัน ครูเอจึงจะเล่านิทานให้ฟังต่อ  ครูเอทำอย่างนี้บ่อยๆเด็กๆก็จะรับรู้และเรียนรู้ไปในตัวว่า ถ้าครูเล่านิทานหนูจะต้องตั้งใจฟัง แต่เมื่อไหร่ที่หนูพูดครูเอก็จะหยุดเล่าเพื่อตั้งใจฟังสิ่งที่หนูต้องการพูด/เล่าให้ฟัง (มารยาทของการเป็นผู้พูดและผู้ฟังที่ดี)

แต่บางครั้งวิธีการนี้ก็อาจจะใช้ไม่ได้ผลในครั้งแรก เพราะธรรมชาติของเด็กเล็กๆต้องใช้วิธีการบอก/สอนย้ำๆซ้ำๆก่อน โดยใช้เหตุผลว่าทำไมหนูต้องฟังครู/พ่อแม่พูด ทำไมจึงคุยกับเพื่อนในขณะที่ครูเอเล่านิทานไม่ได้ ทำไมครูเอต้องฟังหนูพูดด้วยเหมือนกัน และที่สำคัญนิทาน/เรื่องราวต้องเป็นเรื่องที่  เด็กๆชอบและสนใจด้วยนะคะ  

      

 นอกจากจะใช้วิธีการบอก/สอนด้วยเหตุผลแล้ว  การเลือกนิทานเพื่อช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ของลูกรัก ก็ต้องเลือกเรื่องที่ลูกรักชอบ สนใจ อาจจะเป็นเรื่องราวรอบๆตัว เรื่องราวเกี่ยวกับสัตว์ ฯลฯ พร้อมทั้งสอดแทรกคุณธรรมด้วยก็ดีมากๆนะคะ

เมื่อพี่อิจฉาน้อง

              เดือนนี้ ครูเอขอแนะนำวิธีการป้องกันและแก้ไขพฤติกรรมเด็กๆที่กำลังจะเป็นพี่ หรือที่กำลังมีน้องตัวเล็กๆอยู่นะคะ


             ก่อนอื่นนั้นคุณพ่อคุณแม่ควรเข้าใจว่า การที่พี่อิจฉาน้องนั้นเป็นเรื่องปกติค่ะ โดยเฉพาะในพี่คนโต ที่มีอายุ 1-3 ปี เพราะเขาเคยเป็นหนึ่งมาตลอด เคยได้รับความสนใจจากคุณพ่อคุณแม่ตลอดเวลา แต่อยู่ๆ เมื่อมีน้องใหม่ คุณพ่อคุณแม่ต้องแบ่งเวลาให้น้องคนเล็ก ทำให้ความสนใจที่เขาเคยได้จากคุณพ่อคุณแม่ลดลง เขาจึงพยายามที่จะเรียกร้องความสนใจ ต้องการให้กอด ให้อุ้มมากขึ้น

              บางครั้งก็จะแสดงพฤติกรรมถดถอยเช่น ฉี่ หรืออึราด โดยไม่ยอมบอก, ดูดนิ้ว, กลับไปดูดขวดนมอีก หลังจากที่เคยเลิกขวดนมได้แล้ว หรือ อาจจะก้าวร้าวเพิ่มขึ้น เช่น แกล้งน้อง ชอบจับน้องแรงๆ ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้ ถือเป็นเรื่องปกติ และสามารถป้องกันได้ บางพฤติกรรมก็จะดีขึ้นเองใน 2-3 เดือนค่ะ แต่คุณพ่อคุณแม่จะต้องหาเวลาพูดคุยกับเขาทุกวันเพื่อให้เกิดการรับรู้และไว้วางใจ เช่น หนูกำลังจะมีน้องนะคะ...ตอนนี้น้องอยู่ในท้องแม่เหมือนที่หนูเคยอยู่และให้เขาได้จับหน้าท้องขณะที่น้องดิ้น ให้นอนกอดน้อง(กอดท้องคุณแม่),หอมน้อง,พูดแต่เรื่องดีๆเกี่ยวกับการที่เขาจะมีน้องหรือสมาชิกในครอบครัวเพิ่มอีกคน...สร้างความรู้สึกที่ดีให้พี่มีต่อน้อง ให้พี่รู้สึกมีส่วนร่วมในการจัดเตรียมของเล่น และของใช้ของน้อง ,ให้เขาได้พูดคุยหรือเล่านิทานให้น้องฟัง

              ที่สำคัญ คุณพ่อคุณแม่หรือบุคคลที่อยู่ใกล้ชิดไม่ควรพูดในเรื่องที่อาจจะกระทบจิตใจของเขา เช่น ไม่รักหนูแล้วรักน้องดีกว่า ,เดี๋ยวก็กลายเป็นหมาหัวเน่าแล้ว,เดี๋ยวมีน้องเขาก็ไปรักน้องกันหมดแล้ว ซึ่งจะทำให้เขาเกิดความรู้สึก ไม่ชอบน้อง ไม่รักน้อง เพราะน้องเป็นสาเหตุให้เขาถูกดุ หรือไม่มีคนรัก

               เมื่อคุณแม่คลอดน้องแล้วก็ควรให้เขาได้มีส่วนร่วมหรือเป็นผู้ช่วยของคุณแม่ในการดูแลน้อง เช่น ช่วยหยิบขวดนม หรือช่วยนำผ้าอ้อมไปไว้ที่ถังทิ้งผ้าอ้อม ทาแป้ง ใส่เสื้อผ้า ได้อุ้ม ได้จับน้อง ฯลฯพร้อมทั้งชื่นชมว่าหนูเป็นพี่ที่ดีมาก.... เก่งมาก.... แม่รักหนูกับน้องที่สุดเลย.... น้องก็รักหนูด้วย น้องยิ้มให้หนูด้วย หนูเป็นพี่ที่เก่ง ช่วยดูแลน้องได้ เมื่อน้องโตขึ้นก็จะเป็นเพื่อนเล่นกับหนูและจะเป็นพี่น้องที่คอยช่วยเหลือกัน ฯลฯ

                  แต่ก็ไม่ควรปล่อยพี่คนโตไว้กับน้องตามลำพังเป็นอันขาดนะคะ เพราะความตื่นเต้น สนใจ อยากรู้ อยากเห็นอาจทำให้เกิดอันตรายกับน้องได้ โดยที่เขาไม่ได้มีเจตนาจะทำร้ายน้อง

                 คุณพ่อคุณแม่ต้องใช้ความอดทนและควบคุมอารมณ์ ต่อพฤติกรรมอิจฉาน้องของผู้เป็นพี่ที่แสดงออก ไม่ควรดุ ว่ากล่าวรุนแรงหรือทำโทษด้วยการตีเมื่อเขาไม่เชื่อฟัง ดื้อรั้นไม่มีเหตุผล แต่ต้องค่อยๆพูดคุยเมื่อเด็กสงบลงก็ใช้วิธีเบี่ยงเบนความสนใจไปสู่สิ่งอื่นแทนค่ะ